De maatschappelijke waarde van Belfius

belfius_logo

Acht financiële experts waaronder Geert Noels en Luc Coene werkten voorstellen uit om de financiële sector te hervormen. Opvallend was onder meer het advies om het fiscaal voordeel op spaarboekjes af te schaffen als ook het uitblijven van aanbevelingen over de verkoop van Belfius en andere overheidsaandelen in banken. Dat laatste zou een politieke beslissing zijn. Nu lijkt het een herziening van de fiscaliteit ons evengoed politiek, maar soit: de toekomst van Belfius is inderdaad politiek en verdient een debat.

Dat is niet vanzelfsprekend. Momenteel gedraagt de Belgische overheid, die de enige aandeelhouder is van Belfius, als investeerder. De huidige minister van Financiën (net als zijn voorganger) heeft een privatisering van de bank voor ogen. Het  doel vanuit het ministerie leek er dan ook op orde op zaken te stellen en de bank zo snel mogelijk aantrekkelijk te maken voor de etalage. Aan goede afhandeling van het dossier bestaat er dan in een goede prijs te krijgen voor de verkoop. Wat ook positief is aan het advies dat Geert Noels etc. niet gaven, is dat ze opmerken dat men bij de afweging voor een verkoop best niet enkel met de directe opbrengst voor de staatskas, rekening houdt. Privatisering kan namelijk naast eenmalige inkomsten nog financiële gevolgen hebben. Kijk maar naar Fortis, waarbij toenemende controle van buitenlandse aandeelhouders (BNP Paribas) leidt tot het wegvloeien van de winst uit België.

We hebben er dan ook belang aan met een bredere economische en maatschappelijke bril naar Belfius te kijken. Laten we niet vergeten dat het bestaan van de bank te danken is aan de investering van 4 miljard euro belastinggeld, zo’n 360 euro per Belg.

Uit een studie die de overheid liet maken, werd geconcludeerd dat we Belfius best niet aan een internationale groep verkopen omdat de bank heel wat maatschappelijke waarde heeft. Terecht, het is naast KBC de enige bank van enige omvang in ons land die geen buitenlandse groep is. De stelling dat politici best geen bankiers spelen klopt. Maar het is wel interessant om Belfius een echte maatschappelijke opdracht te geven. Met de bank die nu al specialist is in financiering van lokale overheden zouden we een hefboom in handen hebben om ecologische transitie en jobcreatie te financieren met infrastructuurprojecten.

Belfius zegt nu al de best lokaal verankerde bank te zijn. Laten we die ambitie echt waarmaken. Het dagelijkse bankierswerk moet door professionals gebeuren, maar om de maatschappelijke missie vorm te geven en op te volgen kunnen overheid en burger best samenwerken door lokale en maatschappelijke belangen in de beheer – en eigendomsstructuur op te nemen. Klinkt waarschijnlijk wat vreemd in de oren, maar bij Duitse lokale spaarbanken en Zwitserse Kantonalbanken is het de norm. En op lange termijn zal zo’n ‘vermaatschappelijkte’ bank ook wat geld blijven opleveren voor de overheid.

Frank Vanaerschot