Weet jij wat de bank doet met jouw geld?

See video

Uitbuiting, corruptie en verwoesting van het klimaat, maken deel uit van de businessmodellen van multinationals en van de instellingen die hen financieren. Uit het rapport Dirty Profits blijkt dat 24 banken vanaf 2012 in totaal zo’n 144 miljard in 25 controversiële bedrijven investeerden - ondanks hun duurzaamheidsbeleid. FairFin pikt dit niet: “Banken opereren met ons geld, dan mogen we toch op zijn minst eisen dat daar geen misdaden mee worden gefinancierd?”

Banken actief in België investeren miljarden in bedrijven die het milieu verwoesten en mensenrechten schenden. Dat volgt uit het rapport Dirty Profits 3 dat vandaag, aan de vooravond van de Internationale Dag van de Mensenrechten, wordt gepresenteerd door het internationaal consortium Facing Finance waar FairFin deel van uitmaakt. BNP Paribas investeert 13 miljard in de 25 onderzochte controversiële bedrijven, Deutsche Bank 15 miljard. Belfius investeert ‘slechts’ 165 miljoen en is een bank vooruit gegaan.

Dirty Profits 3 analyseert 25 controversiële bedrijven, van de grootste CO2-uitstoters ter wereld tot bedrijven die kinderarbeid inzetten of ervan worden verdacht betrokken te zijn bij het doden van activisten. Nieuw is de aandacht voor bedrijven in de farmaceutische industrie die betrokken zijn bij grootschalige corruptie en duizenden slachtoffers maken. In 2013 kwam bijvoorbeeld aan het licht dat het bedrijf GlaxonSmithKline bij verschillende Indische meisjes uit kansarme groepen tests van vaccins voor baarmoederhalskanker uitvoerde, zonder de toestemming van hun ouders. Zeven meisjes stierven.

“We mogen op zijn minst eisen dat er geen misdaden met ons geld worden gefinancierd”

Deutsche Bank investeerde vanaf 2012 1572 miljoen euro in GlaxonSmithKline, BNP Paribas en ING beiden 136 miljoen. Zo verdienen deze banken aan schadelijke praktijken én houden ze ze mee in stand. In de periode van het onderzoek (vanaf januari 2012) werd er door de 24 onderzochte financiële instellingen in totaal zo’n 144 miljard in de 25 bedrijven geïnvesteerd. Het duurzaamheidsbeleid van banken houdt dergelijke investeringen niet tegen, omdat het vaak niet-bindend is, of gewoon niet wordt toegepast. Wetgeving is er evenmin afdoende.

Zelfs als er wetgeving is, durven grootbanken nog te beslissen dat hun commerciële belangen zwaarder wegen, zo bewees BNP Paribas afgelopen zomer toen aan het licht kwam dat ze het regime in Soedan aan financiering had geholpen tijdens de Darfoercrisis. Frank Vanaerschot van FairFin: “Banken opereren met ons geld, dan mogen we toch op zijn minst eisen dat daar geen misdaden mee worden gefinancierd?” Er zijn ook goede voorbeelden in ons land: bij Triodos en VDK werd geen enkele investering in de 25 controversiële bedrijven gevonden.

Belfius bank vooruit in ranking ‘risico op schadelijke investeringen’

FairFin rankte acht banken actief in België, op ‘risico op schadelijke investeringen’. De uitkomst blijft gelijk met die van Dirty Profits 2 een jaar geleden (Deutsche Bank ‘extreem hoog’ tot VDK en Triodos ‘zeer laag’), met uitzondering van de positie van Belfius. Het risico op schadelijke investeringen van Belfius evolueerde van ‘hoog’ naar ‘matig’. Een bank vooruit dus.

Banken moeten duidelijke en transparante uitsluitingscriteria hanteren voor investeringen in bedrijven die betrokken zijn bij praktijken die mens en milieu ernstig schaden. Omdat zelfregulering niet blijkt te werken, moet ook de overheid wetgeving ontwikkelen die schadelijke investeringen verbiedt. Wat FairFin betreft zou Belfius een mooie case zijn voor de Belgische overheid om zowel als bank als als overheid, een voortrekker op vlak van uitsluiting van investeringen te worden.