Hoe een duurzaam bankproduct kiezen?

Onderzoek van FairFin leert dat de kans groot is dat de bank je geld gebruikt om te investeren in schadelijke praktijken. Voor wie bewust anders wil omgaan met geld, maakte FairFin een overzicht met duurzame alternatieven.

Met welke criteria hou je best rekening als je zelf een keuze maakt?

Zijn er ethische criteria?

Als je wilt vermijden dat je geld gebruikt wordt om schadelijke praktijken te financieren, ga je best na of je bank rekening houdt met sociale, ecologische en/of ethische criteria bij de selectie van bedrijven en overheden waarin men belegt.

Welke uitsluitingscriteria worden gehanteerd?

Sommige producten worden verkocht als ‘duurzaam’ of ‘goed voor de samenleving’, maar kunnen geen garantie geven dat je (spaar)geld niet gebruikt wordt voor investeringen in maatschappelijk schadelijke activiteiten. Je kan best checken welke activiteiten en sectoren al dan niet in aanmerking komen voor financiering - en of dit overeenstemt met je overtuiging. Op de website van Belsif vind je een uitgebreid overzicht van duurzame bankproducten op de Belgische markt, inclusief de uitsluitingscriteria per product.

Hoe zit het met eventuele achterpoortjes?

Bij de selectie van duurzame bankproducten laten sommige banken toe dat bedrijven toch een klein percentage van hun omzet uit schadelijke activiteiten halen. Op die manier glippen producenten van controversiële wapens door de mazen van het net, indien de wapenproductie slechts een klein deel van de totale bedrijfsactiviteit omvat.  Eén bedrijfsdivisie met een beperkt aandeel in de totale bedrijfsomzet, kan in zijn branche echter de globale marktleider zijn.

Alle producten in het overzicht met duurzame bankproducten van FairFin sluiten investeringen in schadelijke activiteiten grotendeels uit. Het gaat om bedrijven die betrokken zijn bij wapenproductie, schending van basisarbeidsrechten, onomkeerbare milieuschade of steun aan dictaturen. De selectie van FairFin hanteert de strengste criteria op de Belgische markt.

Zijn er positieve sociale of ecologische criteria?

Het overgrote deel van de duurzame bankproducten gaat verder dan enkel het uitsluiten van bepaalde schadelijke praktijken. Ze maken ook positieve investeringskeuzes. De meest voorkomende positieve investeringskeuzes zijn de zogenaamde 'best in class' en de thematische keuzes.

De meeste beleggingsproducten kiezen voor een best in class-benadering. Deze producten kiezen voor bedrijven die in hun ‘class’ (= sector) het best scoren op een reeks sociale en ecologsche criteria. FairFin adviseert om te kiezen voor 'best in class'-producten die bovendien uitsluitingscriteria hanteren. Met gewone 'best in class'-producten loop je immers het risico dat investeringen naar de best scorende sectoren vloeien, inclusief schadelijke sectoren - bijvoorbeeld de wapenindustrie of de oliesector.

Sommige producten kiezen voor een ‘thematische benadering’. Zo'n product focust bijvoorbeeld op hernieuwbare energie. In dit geval kies je best voor producten die investeren in bedrijven met duurzame energie als hoofdactiviteit - en die heel duidelijk aangeven wat men als hernieuwbare energie beschouwt. Ook hier is het aangewezen dat uitsluitingscriteria gehanteerd worden. Een bedrijf kan bijvoorbeeld groene energie als hoofdactiviteit hebben en ondertussen de arbeidsrechten aan de laars lappen. Andere bedrijven gespecialiseerd in milieutechnologie, kunnen bijvoorbeeld ook beschikken over een divisie die zich focust op militaire technologie.

Is er een solidariteitsaspect (steun voor nonprofit-organisaties)?

Beleggingsproducten die als 'duurzaam' worden verkocht, investeren bijna exclusief in beursgenoteerde effecten van multinationale ondernemingen of instellingen. Nonprofit-organisatie komen dus niet in aanmerking. Wie graag wil investeren in dit soort initiatieven, kan best kiezen voor (in)direct investeren of sparen. Wel bestaan er beleggings- of verzekeringsproducten die giften realiseren voor nonprofit-organisaties. Sommige banken storten bijvoorbeeld extra bankcommissie aan een vzw die jij uitkiest. Of de bank schrijft een deel van de instapkosten over naar het initiatief van jouw keuze. Als je een organisatie op deze manier wil steunen, doe je best navraag bij je bank.

Waar kan ik de nodige informatie vinden?

Om een weloverwogen keuze te maken inzake duurzame bankproducten, heb je voldoende informatie nodig. Banken zijn wettelijk niet verplicht om deze gegevens rond duurzaamheid openbaar te maken. Vraag je bankinstelling dus waar je de nodige informatie kan vinden over de gehanteerde criteria, de onderzoeks- & selectiemethode en de specifieke bedrijven die gefinancierd worden. Tenslotte kan je ook nagaan of de beloofde criteria ook gecontroleerd worden.