"Ik heb een nieuwe economie nodig"

Stephanie Rearick (uit Madison, Wisconsin) is muzikant, co-eigenaar van een koffiehuis en sociaal activist (onder andere bij Greenpeace). Ondanks al haar engagement kreeg ze het gevoel niets echt te kunnen verbeteren zonder een fundamentele verandering in onze economie: “Om met mijn tijd de dingen te kunnen doen die ik wil doen, heb ik een andere economie nodig. Voor de mensen rond mij geldt hetzelfde.”

Een sleutelmoment was toen Rearick ‘Het Geld van de Toekomst’ van Bernard Lietaer las, de Belgische financiële expert die onderzoek doet naar de structurele oorzaken van de crisissen. Van de mogelijke oplossingen die hij aanreikt, sprak het concept van TimeBanks haar het meeste aan. Het idee: door één uur lang iemand te helpen verdien je één TimeBank uur. Zo kun je  diensten uitwisselen, zonder de gangbare munt te gebruiken. Dit kan zelfs in grote gemeenschappen; er zijn TimeBanks met meer dan 2000 deelnemers. Stephanie Rearick richtte in 2005 in haar woonplaats de Dane County TimeBank op.

Werk en waardering herzien

TimeBanks laat mensen toe hun tijd en talenten uit te wisselen; je kunt het vergelijken met de LETS-beweging die ook in Vlaanderen actief is. Maar Rearick wilde meer: “Ik heb altijd graag aan het grote plaatje willen werken: economische sectoren en gemeenschappen verbinden, op zo’n manier dat daarvoor TimeBanks alleen niet volstaat.” In het Mutual Aid Network (MAN) dat zij vervolgens in Madison lanceerde, probeert Rearick de wettelijke, financiële en sociale kaders te scheppen om het concept van werk en de manier waarop dat gewaardeerd wordt,  te herzien. “In plaats van een job te moeten zoeken om te kunnen leven, bepalen we eerst hoe we willen leven en creëren we daar vervolgens in de gemeenschap de voorwaarden voor. Iedereen wordt een combinatie van freelancer, ondernemer, huisman of -vrouw en kunstenaar.”

Waar de LETS beweging ijverig zoekt naar manieren om nieuwe doelgroepen bij haar werking te betrekken, vormt inclusie de kern van MAN in Madison, een stad waar de sociale ongelijkheid tussen blank en zwart enorm is. Zo maakt een Jeugdrechtbank deel uit van Dane County TimeBank; waar jongeren die in de fout zijn gegaan  kunnen er een taakstraf krijgen, opgelegd door een jury waar andere jongeren deel van uitmaken. Die straf heeft als doel om de sociale vaardigheden en het support system van de jongere te versterken. Ondertussen zijn er zes Mutual Aid Network pilootprojecten in de VS en één in Afrika en groeit de interesse in Europa.

Op de MAN af

In haar zoektocht om de MANs zelfbedruipend te maken en een écht solidaire economie te creëren, ging Rearick vanaf 2010 op onderzoek naar verschillende alternatieven (geefeconomie, coöperaties, gemeenschappelijke spaarkassen, ...). Haar conclusie: waar het ene mechanisme niet langer werkt, kan het andere worden ingezet. “Aangezien onze pilootprojecten nog allemaal in de start-up fase zijn, is een combinatie van mechanismen nu nog niet aan de orde, maar er zijn plannen om TimeBanks, leencircuits en gemeenschappelijk sparen te koppelen.” Vandaag zijn in een Mutual Aid System  gemiddeld 20 tot 60 mensen actief.

Stephanie Rearick legt het concept van MAN op vrijdag 13 mei in een workshop uit aan professionals en andere geïnteresseerden in de solidaire economie in België. In de namiddag wordt het concreet: “We gaan met de deelnemers mogelijkheden en doelstellingen verkennen om te zien of we misschien al een MAN bij elkaar hebben.”

--Workshop Vrijdag 13 mei / 9u30 – 16u (incl. broodjeslunch) / Rue Botanique 75, 1210 Brussel, 3de verdiep, 15 euro inkom/ gratis voor leden, inschrijven b2b@fairfin.be